Những vở diễn “vàng” về hình tượng người chiến sỹ công an

Liên hoan nghệ thuật sân khấu toàn quốc về Hình tượng người chiến sỹ công an nhân dân đã khép lại với 7 HCV, 9 HCB cho các vở diễn đến từ các đơn vị trong cả nước. Đề tài về người chiến sỹ công an quả thực là thách thức không nhỏ cho các đơn vị sân khấu, nhất là trong thời buổi khó khăn về kinh phí như hiện nay. 7 vở diễn đoạt HCV có thể không nhận được sự đồng ý hoàn toàn từ phía khán giả và người làm nghề, song đấy là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, đã có những vở diễn thực sự thuyết phục được số đông.

Nhà hát Công an nhân dân là đơn vị có thế mạnh nhất về đề tài này, song họ cũng khá vất vả để dựng một tác phầm ưng ý. Đại tá, NSND Nguyễn Công Bảy, nguyên trưởng đoàn Đoàn kịch nói công an tiết lộ, lựa chọn một tác phẩm hay, có tầm vóc đưa vào chương trình của Nhà hát là cả một sự nhọc nhằn, dày công của đội ngũ lãnh đạo. Vì thế, hiện nay đã là phó Cục trưởng Cục Công tác Ðảng và công tác chính trị – Bộ Công an, đại tá – NSND Nguyễn Công Bẩy vẫn phụ trách hoạt động của Nhà hát Công an nhân dân nhằm giúp đơn vị có được những vở diễn tốt.

Tham gia Liên hoan lần này, đơn vị chọn vở kịch “Vẫn sống” (đạo diễn NSND Lê Hùng) được chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của Ðại tá Phạm Văn Quyền, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử CAND, một người giàu kinh nghiệm về lực lượng Công an qua nhiều thời kỳ, nhằm ca ngợi những cống hiến, hy sinh thầm lặng của cán bộ, chiến sĩ Công an trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Vở kịch ca ngợi cuộc sống, chiến đấu, sự đấu tranh không khoan nhượng của các cán bộ, chiến sĩ công an trên mặt trận phòng chống tội phạm ma túy, bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho nhân dân. Trong năm 2018 – 2019, lực lượng này đã lập nhiều chiến công, bắt một khối lượng ma túy lớn. Nhưng đằng sau các chiến công ấy là rất nhiều những nỗ lực, cống hiến và cả những sự hy sinh thầm lặng của rất nhiều cán bộ chiến sĩ cũng như thân nhân của họ.

Vở kich “Vẫn sống” của Nhà hát Công an nhân dân

Nhân vật chính là trung tá Nguyễn Văn Quang, trưởng phòng cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy. Ngọc – vợ anh – có người em trai du học trở về, làm việc cho một công ty lớn nhưng thực chất lại là một tập đoàn buôn bán ma túy. Bọn tội phạm muốn lợi dụng người em vợ để lôi kéo Nguyễn Văn Quang vào các hoạt động phi pháp. Đúng thời điểm này, Cục cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy triển khai chuyên án lớn, nhằm truy quyét tập đoàn ma túy. Trung tá Nguyễn Văn Quang là một trong những thành viên “chủ chốt” của ban chuyên án.

Tuy nhiên, lần ra quân đầu tiên bị thất bại, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh, bị thương. Nghi ngờ có nội gián, ban chuyên án rà lại từng đầu mối, phát hiện cuộc điện thoại đáng ngờ từ gia đình Trung tá Nguyễn Văn Quang. Để tránh mất đoàn kết, anh chủ động xin ra khỏi ban chuyên án. Nhiều mối nghi ngờ được làm rõ. Thì ra, nhất cử nhất động của anh đều bị người em vợ theo dõi. Trong khi đó, người vợ trẻ của anh bị em trai và các đối tượng buôn bán ma túy lôi kéo, tác động.

Biết tin anh xin ra khỏi ban chuyên án, chúng lên kế hoạch sát hại người vợ. Không còn sát cánh bên các đồng đội, bị các đối tượng phạm tội đe dọa, Quang quyết không lùi bước. Trước phút hy sinh, anh không quên dặn người thân và đồng đội cố gắng giữ lại đôi mắt để dành tặng con của một đồng chí trong đơn vị đang cần thay giác mạc. Vở kịch không nhiều thoại mà đi sâu vào cảm xúc và diễn biến tâm lý nhân vật nên đã gây xúc động cho người xem.

Vở “Nhân danh công lý”

Kịch bản mới khá nhiều, thế nhưng Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang lại chọn chuyển thể và dàn dựng một tác phẩm kịch nói nổi tiếng từ cách đây 30 năm là “Nhân danh công lý”. Đây là tác phẩm đã được trình diễn trong suốt nhiều năm và trở nên quen thuộc với khán giả yêu sân khấu. Vì thế, khi dàn dựng lại, để thu hút người xem, ê kíp sáng tạo phải sử dụng những thủ pháp mới và đặc biệt việc chuyển thể cải lương phải hấp dẫn.

Chuyện về cậu ấm Hoàng Tú vì si mê cô giáo Thúy Quỳnh xinh đẹp đã bày kế dụ Quỳnh đến nhà để cưỡng bức. Bác sĩ Huy, người yêu của Thúy Quỳnh, trong lúc tranh cãi với Hoàng Tú đã bị tên này giết hại. Hoàng Tú giết người nhưng vẫn thách thức pháp luật “ngã giá” để thay đổi bản án từ đen thành trắng. Bà Hoán (mẹ của Hoàng Tú) dựa vào quyền uy của chồng mà tự tung tự tác. Thế nhưng công an Cường, người vốn mang nợ nhà Hoàng Tú vẫn nhất quyết không khoan nhượng. Đối với một người công an như anh, việc cần làm là thực hiện đúng tôn chỉ của pháp luật. Bằng sự cố gắng của bản thân và các đồng nghiệp, anh đã khiến việc chạy án của Hoàng Tú không thành công.

Vở cải lương “Nhân danh công lý” với tiết tấu được đẩy lên nhanh hơn, cắt bớt những đoạn thoại dài mà thay bằng những câu vọng cổ, những bài bản cải lương trữ tình, sâu lắng. NSƯT Quế Anh cho biết, khi được mời chuyển thể cho vở diễn, chị đã rất trăn trở, và dành nhiều thời gian tìm hiểu kỹ những vấn đề pháp lý liên quan, lời thoại của các tuyến nhân vật cũng được làm mới, bài bản cải lương kết hợp sao cho có độ mượt mà phù hợp với một đề tài gai góc. “Nhân danh công lý” tuy cũ nhưng đã tạo ra hứng thú cho khán giả và giành giải cao.

Vở “Kẻ trộm”

Nhà hát kịch Hà Nội gây ấn tượng trong Liên hoan với “Kẻ trộm” của tác giả Lê Quý Hiền, đạo diễn NSƯT Thu Hạnh. Vở kịch bắt đầu từ câu chuyện anh xe ôm nọ thường chờ khách ở cổng ủy ban nhân dân huyện. Ngày này qua tháng khác hành nghề tại đây, anh xe ôm đã quá quen thuộc với cảnh khách vào ra chốn này. Kẻ khốn khó có, người giàu sang đến cậy nhờ xin việc, “chạy” dự án cũng nhiều. Anh biết chắc khách của chủ tịch huyện hay đem phong bì đến biếu để xin chữ ký.

Đương nhiên, anh biết ông chủ tịch huyện kia cũng giữ riêng số tiền hối lộ ấy tại phòng làm việc của mình. Với mong muốn vạch mặt kẻ ăn trộm uy tín từ lợi dụng chức quyền, ăn trộm niềm tin của dân, anh xe ôm nung nấu ý định lật tẩy, phơi bày sự thật ấy. Một hôm, anh đã đột nhập vào phòng ông chủ tịch huyện lấy đi 5 tỷ đồng cùng mớ phong bì rồi ra tự thú.

Tại cơ quan công an, kẻ trộm khai ăn trộm 5 tỷ đồng nhưng vị chủ tịch huyện (người bị hại) lại phủ nhận, khai rằng chỉ mất có 5 triệu đồng. Vị chủ tịch huyện bấm bụng không dám nói thật số tiền bị mất vì sợ dư luận ầm ĩ, đặt nghi vấn số tiền đó ở đâu ra. Vụ trộm mất 5 tỷ hay 5 triệu đồng này làm rõ không khó nhưng khổ nỗi anh Đội trưởng Đội Cảnh sát hình sự Công an huyện lại là người yêu của con gái ông chủ tịch huyện.

Cái khó nảy sinh từ những mối quan hệ cấp trên và cấp dưới, cha con, người yêu, quan hệ đồng chí… dẫn tới việc cố tình làm câu chuyện này chìm xuồng. Kết cục, anh xe ôm được đưa tới bệnh viện tâm thần để chữa bệnh điên khi tự nhận mình là kẻ trộm tiền.

Vở “Ngày trở về”

Nhà hát Chèo Quân đội cũng gặt hái được HCV cho vở “Ngày trở về” của tác giả Nguyễn Đăng Chương (dựa theo bút ký “Trở về” của Đại tá Phạm Văn Quyền); chuyển thể chèo: Thành Lê; cố vấn nghệ thuật: NSND Lê Hùng; chỉ đạo nghệ thuật, Giám đốc, Đại tá, đạo diễn NSND Nguyễn Quốc Trượng.

Vở diễn khắc họa hình ảnh chiến sĩ tình báo công an nhân dân trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và khi hòa bình lập lại. Hai nhân vật chính là Trần Đức – K6 và Bảo Yến – T2 đã thể hiện tinh thần chiến đấu dũng cảm, sẵn sàng hy sinh tình yêu để tham gia hoạt động cách mạng trong lòng địch, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

“Ngày trở về”  thể hiện góc khuất số phận cuộc đời những chiến sĩ lực lượng tình báo biệt động Sài Gòn. Trong chiến tranh, đối diện với những hiểm nguy, nhưng những chiến sĩ kiên trung như Trần Đức, Bảo Yến, Thuỳ Trang… đã luôn mưu trí, khôn khéo luồn sâu vào lòng địch, thu thập tài liệu quan trọng cho cách mạng. Cũng trong gian khổ, hiểm nguy, tình yêu chung thủy của Trần Đức – Bảo Yến, tình đồng đội cao đẹp đã giúp họ vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Dù có hy sinh, mất mát, nhưng chính sự hy sinh của họ đã mang lại hoà bình cho đất nước.

Qua đây, ê kíp nghệ sĩ gửi đến thông điệp tôn vinh những chiến sĩ lực lượng tình báo một thời. Qua đó giáo dục thế hệ trẻ hôm nay cần sống, học tập, chiến đấu có lý tưởng, coi mỗi chiến công, mỗi tấm gương anh dũng trong cuộc chiến tranh vệ quốc là bài học, là con đường phấn đấu trên mỗi bước trưởng thành. Vở diễn để lại ấn tượng sâu sắc với người xem bởi đã thể hiện đậm nét về cuộc đời của những chiến sĩ tình báo biệt động Sài Gòn năm xưa.

PV

Tags: #Chèo#Huy chương vàng#Kịch nói#Liên hoan sân khấu hình tượng CAND#Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang#Nhà hát chèo Quân đội#Nhà hát Công an nhân dân#Nhà hát kịch Hà Nội