Chuyện tình Khau Vai: Đẹp như một bài thơ tình lãng mạn

Nhà hát cải lương Việt Nam vừa tái diễn vở Chuyện tình Khau Vai của PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, đạo diễn – NSND Triệu Trung Kiên vào tối qua 11/7 tại Nhà hát lớn Hà Nội.

Poster vở diễn Chuyện tình Khau Vai.

 

Chuyện tình Khau Vai là một vở cải lương gây được tiếng vang trong cộng đồng khán giả và giới làm nghề cách đây mấy năm. Vở diễn thể hiện sự sáng tạo độc đáo của tập thể nghệ sỹ Nhà hát cải lương Việt Nam và các nghệ sỹ cải lương đến từ thành phố Hồ Chí Minh. Một vở diễn ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên, con người và những sắc màu văn hoá truyền thống đặc sắc cũng vùng cao Tây Bắc – niềm tự hào của văn hoá dân gian Việt Nam.

Chuyện tình Khau Vai lấy ý tưởng về huyền tích chuyện tình Chàng Ba – Nàng Út nổi tiếng vùng Tây Bắc. Câu chuyện tình về con gái tộc trưởng người Dáy si mê chàng trai nghèo người Nùng được nhà biên kịch Nguyễn Thế Kỷ “phóng” bút “vẽ” ra một không gian Tây Bắc đẹp đến nao lòng từ phong cảnh thiên nhiên, bản sắc văn hoá đến câu chuyện tình yêu đầy bi kịch dẫn đến sự tích Chợ tình Khau Vai nổi tiếng bây giờ. Một vở diễn vừa kể về huyền tích phong tục truyền thống của một địa phương, vừa vẽ nên những nét đẹp văn hoá, thiên nhiên, con người vùng Tây Bắc sinh động và lôi cuốn.

Không gian Tây Bắc rực rỡ sắc màu trong vở diễn. ảnh Nguyễn Lộc

 

Đao diễn – NSND Triệu Trung Kiên trước nay nổi tiếng với sở trường “chính luận” nhưng khi anh chuyển sang dựng “tình ca” lại mang đến nhiều sự ngạc nhiên cho khán giả. Nếu như các vở “chính luận” Triệu Trung Kiên dựng rất chững chạc, chắc chắn, “vuông vức” và mang nhiều thông điệp và ý nghĩa chính trị, xã hội thì khi anh dựng “tình ca” lại vô cùng uyển chuyển, trữ tình và nồng nàn cảm xúc. Hình ảnh chùm hoa đào “tiền cảnh” và màn led màu đỏ “hậu cảnh” tạo ra nhiều ý tứ cho khán giả thoả sức cảm nhận. Đó có thể là thông điệp nhìn một sự vật từ bên ngoài thấy mềm mại, đẹp đẽ và đơn giản nhưng ẩn sâu bên trong đó là sự mâu thuẫn, giằng xé và bi kịch. Hay như câu chuyện tình yêu đẹp lãng mạn, giản dị của chàng Ba và nàng Út lại phải đánh đổi bằng cả máu, nước mắt và sự chia ly…

Những màn múa và sự tái hiện các nét đẹp văn hoá đặc trưng của vùng cao Tây Bắc cũng được thể hiện rất sinh động từ chợ tình đến phong tục thày Mo, những thủ tục kén rể để nối dõi dòng tộc, đám cưới… rồi âm nhạc như khèn lá, đàn môi, dân ca Nùng, Dáy,… được sử dụng vô cùng tinh tế và chắt lọc tạo nên vẻ đẹp văn hoá đa màu sắc của vùng cao trên sân khấu Nhà hát lớn Hà Nội.

NSƯT Quang Khải và NSƯT Quế Trân.

 

Việc sử dụng chất liệu âm nhạc dân gian Tây Bắc được nhạc sỹ Trọng Đài sáng tác và phối khí mang hơi hướm World music kết hợp với âm nhạc của Cải lương lại rất ăn khớp tạo nên sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại khiến không gian âm nhạc của Chuyện tình Khau Vai vừa mang sắc màu vùng cao Tây Bắc mà vẫn rất Cải lương, rất chuẩn mực về nghệ thuật truyền thống.

Dàn diễn viên đã thể hiện nhuần nhuyễn và sâu sắc các vai diễn. Sự kết hợp giữa cải lương Bắc – Nam trên cùng một sân khấu trong cùng một vở diễn, thậm chí hát chung cùng câu vọng cổ (như bài vọng cổ giữa nghệ sỹ Sài Gòn Lê Tứ với tài năng trẻ Thủ đô Minh Hải) không những không bị lệch pha mà trái lại nó cho thấy sự nhịp nhàng, uyển chuyển và không có khoảng cách giữa Cải lương Bắc và cái nôi cải lương – Nam Bộ. Sự kết hợp ấy tạo nên những nét mới lạ trở thành một trong những điểm nhấn thú vị nhất của vở diễn này.

Phong tục cưới hỏi của dân tộc Dáy được thể hiện trong vở diễn.

 

Ngoài sự chỉn chu và chuẩn mực, xuất sắc của các nghệ sỹ như Lê Tứ, Thiên Kiều, Dạ Ngọc Hương, Phượng Loan, Minh Hải, Quế Trân, Võ Minh Lâm, Như Quỳnh,… thì sự toả sáng của NSƯT Quang Khải như là một trong những điểm nhấn đáng nhớ của vở diễn. Đảm nhiệm vai chính “Chàng Ba” xuất hiện suốt dọc vở diễn, Quang Khải đã thể hiện hết mọi khả năng của mình từ ca, diễn, thoại, thần thái, kỹ thuật và cảm xúc. Một kép cải lương giọng nam trung trầm, dày và ấm, đài từ chắc chắn và phát âm nét căng, sắc gọn, làn hơi khoẻ và đặc biệt cái “tình” trong giọng hát là điểm nổi bật tạo nên sức hút tuyệt vời của giọng ca Quang  Khải!

Quang Khải và Như Quỳnh đảm nhiệm vai chính trong vở diễn.

 

Một đêm diễn thực sự nhiều cảm xúc, một câu chuyện tình bi kịch nhưng không bi luỵ, có nút thắt, cao trào, mâu thuẫn nội bộ của bộ tộc và các tộc khác nhưng không mang tính chất hận thù mà được hoá giải bởi tính nhân văn của tình yêu trở thành biểu tượng làm nên nét đẹp văn hoá của Chợ tình Khau Vai bây giờ. Quả thật, với tài diễn xuất của các nghệ sỹ, một kịch bản hay, một đạo diễn giỏi và đặc biệt là sự sáng tạo, những thử nghiệm táo bạo đã làm nên thành công và sức hút của Chuyện tình Khau Vai.

Thiết nghĩ Nhà hát cải lương Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa những sự phá cách và thử nghiệm, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa thế hệ cao tuổi với người trẻ, đặc biệt là rất cần các vở diễn nói về đời sống tâm tư của giới trẻ và dành cho giới trẻ ngày nay, thì chắc chắn giới trẻ sẽ đến với cải lương và góp phần thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của bộ môn nghệ thuật truyền thống tuyệt vời này.

Việt Tùng

Tags: #Cải lương#Nhà hát cải lương VN#Triệu Trung Kiên